Hợp đồng vĩnh cửu là gì?
Hợp đồng vĩnh cửu (Perpetual Contract, còn thường gọi là Perpetual Swap) là hợp đồng phái sinh không có ngày đáo hạn định trước. Trong thị trường tiền mã hóa, nó cho phép tạo vị thế mua hoặc bán gắn với giá BTC, ETH và tài sản khác, không cần mua bán giao ngay để có mức tiếp xúc giá tương đương. Tiếp xúc giá là tác động của biến động giá tài sản lên lãi lỗ vị thế.
Hợp đồng thường được giao dịch bằng ký quỹ và dùng funding để tạo động lực liên hệ giữa giá hợp đồng với tham chiếu giao ngay. Không cần chuyển vị thế định kỳ khi đáo hạn, nhưng duy trì vị thế vẫn phụ thuộc vào ký quỹ và quy tắc sản phẩm.
Giao dịch hợp đồng vĩnh cửu là nắm giữ gì?
Mua BTC giao ngay là sở hữu BTC thực; mở vị thế mua hợp đồng BTC vĩnh cửu là giữ vị thế tính lãi lỗ giá theo quy tắc hợp đồng. Vị thế hợp đồng không phải số dư giao ngay tương ứng. Vị thế mua thường có lãi giá khi tài sản cơ sở tăng; vị thế bán có mức tiếp xúc ngược.
Lấy hợp đồng tuyến tính định giá và quyết toán bằng USDT, tính chênh giá theo lượng tài sản cơ sở, bỏ qua phí:
- Lãi lỗ giá vị thế mua = số lượng vị thế × (giá đóng − giá mở).
- Lãi lỗ giá vị thế bán = số lượng vị thế × (giá mở − giá đóng).
Giả sử vị thế mua tương ứng 0,1 BTC, mở ở 60.000 USDT và đóng ở 61.000 USDT. Lãi giá là 0,1 × (61.000 − 60.000) = 100 USDT. Số lượng và giá là giả định giảng giải. USDT là mã giao dịch của stablecoin, dùng làm đơn vị định giá và quyết toán, không hàm ý giá trị không có rủi ro biến động.
Lãi này đến từ chênh giá hợp đồng, không có nghĩa trước đó đã mua rồi bán 0,1 BTC giao ngay. Mở vị thế bán cũng không nhất thiết phải vay BTC rồi bán trước. Đóng chủ động thông thường vẫn cần lệnh tương ứng thực sự khớp; nhấp nút đóng trên giao diện không có nghĩa đã thoát xong.
Cần xác nhận đơn vị trước khi tính. Sản phẩm có thể dùng lượng cơ sở, số hợp đồng hoặc mệnh giá. “Một hợp đồng” không được tự hiểu là “một BTC”.
Vì sao cần tỷ lệ funding?
Hợp đồng vĩnh cửu có thị trường mua bán riêng. Trong thị trường sổ lệnh, hệ thống ghép báo giá mua bán đủ điều kiện thành giá khớp hợp đồng, có thể lệch với giá giao ngay của tài sản cơ sở.
Hợp đồng tương lai có kỳ hạn quyết toán hoặc giao tài sản theo quy tắc lúc đáo hạn, tạo ràng buộc quyết toán cuối cùng. Hợp đồng vĩnh cửu không có điểm cuối định trước này nên thường dùng funding thay đổi chi phí hai phía để tạo động lực giá tiến gần nhau.
Tỷ lệ funding dùng tính khoản funding. Theo cơ chế thường gặp, tỷ lệ cuối dương thì mua trả bán, âm thì bán trả mua. Nếu mức chênh cao kéo dài — giá hợp đồng cao hơn tham chiếu giao ngay — tương ứng tỷ lệ dương, mua chịu phí còn bán nhận phí, làm thay đổi chi phí nắm giữ hai phía.
Chênh lệch chi phí có thể ảnh hưởng hành vi giao dịch, nhưng không trực tiếp đặt giá khớp thay thị trường hoặc bảo đảm hết chênh lệch. Công thức có thể dùng mức chênh của một kỳ, tham số lãi và giới hạn trên dưới, nên không thể dùng chênh lệch tức thời để kết luận chiều trả cuối cùng.
Funding và phí khớp giao dịch là hai khoản thu chi khác nhau. Dù không giao dịch thêm, vị thế đáp ứng điều kiện quyết toán vẫn có thể trả hoặc nhận funding.
Ký quỹ quyết định duy trì vị thế thế nào?
Ký quỹ bảo đảm nghĩa vụ thực hiện hợp đồng, không phải tiền mua giao ngay tương ứng. Người giao dịch có thể tạo vị thế với vốn thấp hơn giá trị danh nghĩa và hình thành đòn bẩy. Giá trị danh nghĩa là quy mô tính theo giá cùng quy cách hợp đồng.
Theo ví dụ trên, 0,1 BTC ở giá mở 60.000 USDT có danh nghĩa 6.000 USDT. Nếu vốn bảo đảm hợp lệ lúc mở là 600 USDT, tỷ lệ đơn giản là 10 lần. Lãi lỗ vẫn tính theo 0,1 BTC, không phải 600 USDT. Xem đòn bẩy về quan hệ vốn này.
Trong thời gian giữ, nền tảng so vốn bảo đảm hợp lệ với yêu cầu duy trì. Lỗ giá, trả funding hoặc tài sản thế chấp giảm giá đều có thể làm yếu khả năng bảo đảm. Không đủ bảo đảm có thể dẫn đến hủy lệnh, giảm vị thế hoặc thanh lý, không cần chờ mất hết tiền ban đầu.
Ký quỹ cô lập và ký quỹ chéo xác định tiền và vị thế tham gia tính: cô lập thường phân bổ riêng, chéo dùng chung tài sản hợp lệ trong phạm vi quy định. Vì vậy, không thể chỉ nhìn hệ số đòn bẩy trên giao diện để đánh giá vị thế.
Giá giao dịch gần nhất, giá chỉ số và giá đánh dấu khác gì?
Ba giá mô tả lần khớp thực tế, tham chiếu giao ngay và định giá rủi ro, không thay thế nhau.
| Giá | Ý nghĩa | Công dụng thường gặp |
|---|---|---|
| Giá giao dịch gần nhất | Giá lần khớp thực tế gần nhất của hợp đồng | Hiển thị giao dịch thị trường và diễn biến giá |
| Giá chỉ số | Tham chiếu từ nguồn giao ngay và cách tính quy định | Tham chiếu cơ sở, tham gia tính funding |
| Giá đánh dấu | Giá định giá rủi ro hợp đồng theo quy tắc nền tảng | Tính lãi lỗ chưa thực hiện hoặc kiểm tra yêu cầu ký quỹ |
Dùng giá đánh dấu để giảm ảnh hưởng của lần khớp bất thường ngắn hạn trong một thị trường hợp đồng lên đánh giá rủi ro. Công thức và cách hiển thị lãi lỗ tùy sản phẩm. Giá này không phải cam kết khớp: định giá rủi ro và giá thực hiện lệnh đóng là hai việc.
Vì sao không thể dùng một công thức cho mọi hợp đồng vĩnh cửu?
“Vĩnh cửu” chỉ nói không có ngày đáo hạn định trước, không thống nhất cách định giá, ký quỹ hay quyết toán.
Ví dụ trước là hợp đồng tuyến tính: lượng cơ sở nhân chênh giá tạo lãi lỗ bằng tài sản định giá. Loại phổ biến khác là hợp đồng nghịch đảo, như quy mô bằng mệnh giá USD và quyết toán bằng BTC, tính lãi lỗ bằng giá nghịch đảo. Cùng một con số số lượng có thể đại diện quy mô hoàn toàn khác.
Tài sản ký quỹ không nhất thiết trùng tài sản quyết toán lãi lỗ. Một số tài khoản hợp nhất cho phép quy đổi tài sản hợp lệ khác làm bảo đảm, còn lãi lỗ vẫn quyết toán bằng tài sản chỉ định. Tài sản được chấp nhận và quy tắc quy đổi có thể khác theo chế độ tài khoản; chỉ thấy USDT trong tên hợp đồng không có nghĩa USDT là tài sản thế chấp duy nhất của tài khoản.
Đọc quy cách cần xác nhận tài sản cơ sở, đơn vị số lượng, mệnh giá mỗi hợp đồng, tài sản quyết toán, tài sản thế chấp, cơ chế funding và thanh lý. Tất cả cùng quyết định cách hiểu một con số vị thế.
Vị thế vĩnh cửu thể hiện điều gì trong tiền mã hóa?
Nó có thể thể hiện tiếp xúc giá theo hướng hoặc là phần của tổ hợp với giao ngay hay hợp đồng khác để nghiên cứu, quản lý độ nhạy giá theo hướng khác nhau. Dù mục đích gì, hai hướng đối nhau không có nghĩa triệt tiêu hoàn toàn: đơn vị lượng, chênh giao ngay-hợp đồng, funding và điều kiện thanh lý tài khoản có thể khác. Đây là mô tả công cụ, không khuyến nghị tổ hợp giao dịch.
Không có đáo hạn làm giảm nhu cầu chuyển kỳ định kỳ, nhưng không bỏ bảo đảm liên tục và quyết toán phí. Sản phẩm dừng hoặc hủy niêm yết cũng có thể đóng vị thế theo quy tắc.
Cần phân biệt cách hợp đồng tính lãi lỗ giá, cách funding thay đổi chi phí giữ và quy tắc rủi ro cho phép giữ đến khi nào.
Thuật ngữ liên quan
Tìm hiểu tỷ lệ funding, ký quỹ, đòn bẩy và giá chỉ số, hoặc quay lại bảng thuật ngữ tiền mã hóa.
Tài liệu tham khảo
© 2025 OKX. Bài viết này có thể được sao chép hoặc phân phối toàn bộ, hoặc trích dẫn các đoạn không quá 100 từ, miễn là không sử dụng cho mục đích thương mại. Mọi bản sao hoặc phân phối toàn bộ bài viết phải ghi rõ: “Bài viết này thuộc bản quyền © 2025 OKX và được sử dụng có sự cho phép.” Nếu trích dẫn, vui lòng ghi tên bài viết và nguồn tham khảo, ví dụ: “Tên bài viết, [tên tác giả nếu có], © 2025 OKX.” Một số nội dung có thể được tạo ra hoặc hỗ trợ bởi công cụ trí tuệ nhân tạo (AI). Nghiêm cấm các tác phẩm phái sinh hoặc hình thức sử dụng khác đối với bài viết này.
