Tỷ lệ funding là gì?

Tỷ lệ funding (Funding Rate) là tỷ lệ dùng tính khoản phí chuyển giữa vị thế mua và bán của hợp đồng vĩnh cửu; phí funding là số tiền thực tế phải trả hoặc được nhận. Hợp đồng vĩnh cửu không có ngày đáo hạn định trước. Cơ chế funding thay đổi chi phí nắm giữ hai phía, tạo động lực duy trì liên hệ giữa giá hợp đồng và giá tham chiếu giao ngay.

Vị thế mua có lãi khi giá tăng và lỗ khi giá giảm, vị thế bán thì ngược lại. Theo quy tắc thường gặp, tỷ lệ dương nghĩa là bên mua trả bên bán; tỷ lệ âm nghĩa là bên bán trả bên mua.

Ví dụ: ba lần quyết toán

Giả sử A giữ vị thế mua trị giá 1.000 USDT, B giữ vị thế bán cùng giá trị. Cả hai vẫn có vị thế ở cả ba lần đánh giá phí, và giá trị tính phí mỗi lần đều là 1.000 USDT. USDT là tài sản định giá và quyết toán trong ví dụ; số liệu chỉ minh họa, không phải tỷ lệ thực tế.

Trước tiên tính số tiền của một kỳ, rồi dùng dấu của tỷ lệ để xác định chiều thu chi:

Số tiền funding một kỳ = giá trị vị thế tính phí × giá trị tuyệt đối của tỷ lệ funding kỳ đó

Lần đầu tỷ lệ là +0,01%, số tiền là 1.000 × 0,01% = 0,1 USDT. Vì tỷ lệ dương, A trả 0,1 và B nhận 0,1. Hai lần sau được tính theo cùng cách:

A trả ròng 0,1 + 0,3 − 0,2 = 0,2 USDT. A và B chỉ minh họa hai phía thu chi, không có nghĩa nền tảng phải ghép cố định hai người này thành một cặp. Với OKX, nền tảng tổ chức chuyển phí giữa bên mua và bán, không thu phí dịch vụ trong cơ chế này; phí giao dịch được tính riêng.

Cơ sở tính là giá trị vị thế theo quy tắc hợp đồng, không chỉ số ký quỹ đã bỏ vào. Hợp đồng OKX quyết toán bằng USDT tính giá trị từ số lượng, quy cách hợp đồng và giá đánh dấu, tức giá tham chiếu dùng tính toán của nền tảng. Với tài sản quyết toán và quy cách khác, cần dùng quy tắc sản phẩm tương ứng để quy đổi đơn vị.

Vị thế nào tham gia quyết toán?

Trong cơ chế đánh giá theo thời điểm như ví dụ trên, việc trả hay nhận phụ thuộc vào có vị thế tại thời điểm đánh giá phí thực tế hay không.

Ví dụ, C mở sau khi lần đánh giá đầu đã kết thúc và đóng toàn bộ trước khi lần thứ hai bắt đầu. Nếu không có vị thế tại cả hai thời điểm thực tế, C không tham gia hai lần thu chi đó. Đánh giá thực tế có thể cần thời gian xử lý; không thể chỉ dựa vào đếm ngược trên giao diện để kết luận đã hoàn tất.

Khoảng quyết toán do sản phẩm quy định. Tài liệu OKX dùng tám giờ làm mặc định; một số hợp đồng dùng một, hai hoặc bốn giờ và có thể điều chỉnh theo quy tắc. Tám giờ không phải tiêu chuẩn chung cho mọi hợp đồng vĩnh cửu. Cách tích lũy và quyết toán của sản phẩm khác phải kiểm tra riêng.

Vì sao funding giúp giá tiến gần nhau?

Funding thay đổi chi phí giữ vị thế mua và bán. Khi hợp đồng cao hơn tham chiếu giao ngay kéo dài, nếu công thức tạo tỷ lệ dương thì bên mua trả phí, bên bán nhận phí. Điều này thay đổi mức sẵn sàng giữ hai hướng vị thế, tạo động lực thu hẹp chênh lệch. Tỷ lệ âm thì chiều trả nhận đảo ngược.

Giá cuối cùng vẫn do giao dịch quyết định. Funding không trực tiếp thay giá khớp thành giá giao ngay, cũng không bảo đảm hai giá bằng nhau ngay lập tức.

Tỷ lệ funding được hình thành thế nào?

Thông thường, tỷ lệ kết hợp mức chênh của hợp đồng trong kỳ quan sát, tham số lãi suất và quy tắc giới hạn. Mức chênh là độ lệch của giá hợp đồng so với tham chiếu giao ngay, không nhất thiết chỉ là giao dịch hợp đồng gần nhất trừ giá giao ngay.

Trong cách tính OKX, hệ thống quan sát giá khớp trung bình cho một giá trị giao dịch xác định ở cả phía mua và bán, tạo chỉ số chênh so với giá chỉ số, rồi tính có trọng số cho dữ liệu của kỳ quan sát. Giá chỉ số là tham chiếu giao ngay của tài sản được tạo từ nguồn quy định. Vì vậy, tỷ lệ phản ánh báo giá trong một khoảng thời gian, không chỉ chênh lệch ngay lúc quyết toán.

Công thức còn kết hợp tham số lãi suất, khoảng quyết toán và giới hạn trên dưới. Tham số lãi suất là giá trị đặt trong công thức, không phải lãi vay thực tế theo thời gian thực của người giao dịch.

Tỷ lệ hiển thị trước quyết toán có thể tiếp tục thay đổi; thu chi thực tế dùng tỷ lệ cuối cùng theo quy tắc sản phẩm. Dù lúc này giá hợp đồng đã thấp hơn giao ngay, kỳ quan sát và tham số khác có thể khiến tỷ lệ cuối cùng không lập tức thành âm.

Độ lớn tỷ lệ ảnh hưởng chi phí thế nào?

Với cùng giá trị vị thế và cùng kỳ quyết toán, giá trị tuyệt đối của tỷ lệ càng lớn thì số tiền chuyển của kỳ càng lớn. Dấu xác định ai trả ai nhận, độ lớn xác định số tiền. Ví dụ +0,03% tạo khoản trả gấp ba +0,01%; dấu âm biểu thị chiều thu chi thay đổi.

So sánh sản phẩm còn phải xét tần suất quyết toán. Nếu tỷ lệ và giá trị vị thế không đổi, 0,01% mỗi tám giờ tạo ba lần thu một ngày, tổng 0,03% giá trị vị thế; 0,002% mỗi giờ tạo hai mươi bốn lần, tổng 0,048%. Trường hợp sau thấp hơn mỗi lần nhưng cao hơn cả ngày. Đây chỉ là so sánh chu kỳ, không dự báo phí tương lai.

Phí thực tế nhiều kỳ phải tính riêng theo giá trị vị thế, tỷ lệ cuối cùng và trạng thái nắm giữ của từng kỳ, rồi cộng các khoản thu chi. Chiều tỷ lệ có thể đổi, số nhận và trả có thể bù nhau. Một tỷ lệ của một kỳ không phải lợi suất hay chi phí cố định vĩnh viễn trong tương lai.

Trả funding làm giảm vốn bảo đảm của tài khoản hoặc vị thế tương ứng, có thể đưa rủi ro gần ngưỡng xử lý hơn nếu điều kiện khác giữ nguyên; nhận funding tăng vốn. Đây là khoản riêng với lãi lỗ giá chưa thực hiện. Xem ký quỹ để hiểu tác động lên bảo đảm.

Tỷ lệ funding có dự báo giá được không?

Tỷ lệ thể hiện cách công thức nền tảng xử lý dữ liệu kỳ quan sát và tỷ lệ thu chi của lần quyết toán tới hoặc đã hoàn tất. Nó giúp hiểu chi phí giữ vị thế và mức lệch của hợp đồng, nhưng dấu hay độ lớn riêng lẻ không cho biết chắc giá tiếp theo sẽ tăng hay giảm.

Thuật ngữ liên quan

Tìm hiểu hợp đồng vĩnh cửu, giá đánh dấu và ký quỹ, hoặc quay lại bảng thuật ngữ tiền mã hóa.

Tài liệu tham khảo

• OKX: Cơ chế funding vĩnh cửu